Jicht is een reumatische aandoening, die een ontsteking veroorzaakt in een gewricht. Het gaat meestal om een ontsteking in de grote teen. Soms komt jicht voor in de middenvoet, enkel, knie of pols. De ontsteking komt snel opzetten en geneest meestal binnen één tot drie weken. Maar na verloop van tijd kan de ontsteking weer terugkomen. Dit noemen we een jichtaanval.

Wanneer de ontsteking opkomt, wordt het gewricht dik, rood en warm en krijgt de patiënt hevige pijn in het gewricht.

Als een jichtaanval vaker dan 3 keer per jaar voorkomt, dan spreken we van chronische jicht. Bij chronische jicht doen de ontstekingen zich vaker en in meerdere gewrichten voor.

Jicht hangt samen met een verhoogd urinezuurgehalte in het bloed. Dit urinezuur kan vervolgens als urinezuurkristallen neerslaan in de gewrichten. Deze urinezuurkristallen veroorzaken vervolgens een ontsteking in het gewricht.

Slechts één op de tien mensen met een verhoogd urinezuurgehalte in het bloed, krijgt ook daadwerkelijk jicht. De kans hierop is groter als het in de familie zit. Alcoholgebruik, eiwitrijke maaltijden en plastabletten (plaspillen) kunnen een aanval van jicht uitlokken. Ook na een operatie of verstuiking van het gewricht, kan jicht optreden.

Jicht komt vooral voor bij mannen, maar ook vrouwen kunnen jicht krijgen. Bij mannen komt de eerste jichtaanval meestal voor tussen het veertigste en vijftigste levensjaar. Bij vrouwen komt jicht meestal voor het eerst voor na de overgang.

Over jicht wordt wel gezegd dat het een welvaartsziekte is. Dit is een misvatting. Overmatig eten en alcohol drinken kunnen wel een jichtaanval uitlokken, maar de oorzaak is te vinden in de urinezuurstofwisseling, die bij jichtpatiënten niet goed verloopt.

Chronische jicht

Chronische jicht komt bij 3 verschillende groepen mensen voor. De eerste groep zijn de mensen die al op jonge leeftijd jicht krijgen en bij wie de hoeveelheid urinezuur in het bloed te hoog blijft. De oorzaak hiervan kan zijn dat de medicijnen niet goed worden ingenomen of dat de jicht niet goed behandeld wordt. Ook het gebruik van plastabletten en overmatig alcoholgebruik kunnen hierbij een rol spelen. De jicht begint met een acute aanval, maar gaat later over in chronische jicht die zich kan verspreiden naar meerdere gewrichten.

De tweede groep bestaat uit oudere mensen die plastabletten gebruiken en waarvan de nieren minder goed werken. De klachten ontstaan meestal geleidelijk aan in meerdere gewrichten. Vooral in kleine gewrichten zoals van de vingers. Daarnaast kunnen er zo nu en dan acute jichtaanvallen optreden in één of meerdere gewrichten.

De laatste en kleinste groep, bestaat uit mensen die een orgaantransplantatie hebben ondergaan en die het geneesmiddel ciclosporine gebruiken. Dit geneesmiddel, gecombineerd met minder goed werkende nieren of het gebruik van plastabletten, vergroot de kans op jicht in meerdere gewrichten.

Jichtknobbels

De neergeslagen urinezuurkristallen veroorzaken af en toe jichtknobbels, ook wel tofus (enk.) of tofi (mv.) genoemd. Een jichtknobbel is een kristalophoping die wit kan doorschemeren door de huid heen. Een tofus kan voorkomen aan de vingers, tenen, ellebogen en aan de buitenrand van de oorschelpen. Als de huid rondom een tofus stuk gaat, kan er een dikke, krijtachtige substantie naar buiten komen.

Duim met jichtknobbels
Duim met opengesprongen jichtknobbel